کد خبر: ۴۱۳۸۴۶۷

تاریخ: ۱۴ ارديبهشت ۱۴۰۲ - ۰۹:۵۰

شرح کتاب مفاتیح‌الحیاة / ۲

جایگاه «بی‌تکلفی و آسان‌گیری» در تعالیم اسلامی

رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان بافق با اشاره به واژه‌های تکلیف و تکلف، اسلام را دین آسان‌گیری و بدون هر گونه تکلف بر شمرد و گفت: آسان‌سازی زندگی، حلقه مفقوده‌ای در زندگی بشریت است.

به گزارش ایکنا از یزد، حجت‌الاسلام هادی سمتی، رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان بافق در دومین نشست «کلیدهای زندگی بهشتی در پرتو توصیه‌های کتاب مفاتیح‌الحیاة» با اشاره به اهمیت تدبیر، تفکر و تعقل گفت: در این زمینه روایات متعددی به همت علامه جوادی آملی گردآوری شده است که به برخی اشاره می‌شود.

وی ادامه داد: امام صادق(ع) می‌فرمایند: «سه چیز فرد را از دستیابی به مقامات عالی باز می‌دارد: کوتاهی همت، کم‌تدبیری (چاره‌جویی) و ناتوانی در اندیشه» بنابراین به فرموده امام اگر می‌خواهیم در زندگی دنیوی به جایگاه بلندی دست یابیم باید از سه اقدام دوری کنیم، اول اینکه باید همت کوتاه را کنار گذاشته و بلند همت باشیم و در هر کاری تلاش کرد. دوم اینکه از بی‌تدبیری و یا کم‌تدبیری دوری کنیم زیرا افرادی که تدبیر نمی‌کنند عموماً به جایگاه بلندی نمی‌رسند و همیشه عقب نگه داشته می‌شوند، سوم اینکه اندیشه ضعیف را پس بزنیم و درست اندیشیدن را در خود تقویت کنیم و یاد بگیریم هم فکر کنیم و هم خوب فکر کنیم زیرا که هر کاری نیاز به اندیشه و تفکر دارد.

بیشتر بخوانید:

کلیدهای زندگی بهشتی در پرتو توصیه‌های مفاتیح‌الحیاة

سمتی افزود: اسلام دینی است که پایه و اساس آن بر اساس آسان گرفتن در کارها و دور کردن انسان از سختی بنا شده است و به قولی دینی است که دست‌انداز بردارد نه اینکه دست‌انداز ایجاد کند همان گونه که در نماز، روزه و جهاد آسان گرفته شده است. به عنوان مثال اگر انسانی برای نمازخواندن توانایی نداشته باشد، اسلام نشسته نماز خواندن یا آسان‌تر از در حالت خوابیده و حتی اشاره را توصیه می‌کند یا در زمینه روزه اگر فردی بیمار است، توصیه می‌کند نباید روزه بگیرد و در شرایطی آن را حرام می‌داند.

وی ادامه داد: همچنین اسلام جهاد را برای افراد ناتوان واجب نمی‌داند و یا اینکه جهاد برای زنان واجب نیست، این در حالی است که در برخی کشورها زنان مجبور هستند به خدمت سربازی بروند. بنابراین اسلام دین آسان‌گیری و از سختی‌ها به دور است.

رئیس تبلیغات اسلامی شهرستان بافق با اشاره به دو واژه «تکلیف» و «تکلف» در اسلام گفت: تکلیف یعنی باید واجبات دینی اعم از نماز، روزه، خمس و... را انجام داد و تکلّف یعنی انسان خود را به سختی بیندازد که اسلام آن را جایز نمی‌داند و از نگاه اسلام انسان باید تلاش کند ولی نباید خود را در غیر از چارچوب مشخص شده به سختی بیندازد.

وی ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) فرمود: «انی لَا أُحِبُ‏ الْمُتَكَلِّفِين‏؛ من متکلفان را دوست نمی‌دارم.» بنابراین آسان‌سازی زندگی، حلقه مفقوده‌ای در زندگی بشریت است و این یعنی در دنیایی که مردم بخواهند بهترین چیزها را با سخت‌ترین روش به دست آورند و لذا اسلام بر آسان‌سازی و آسان‌گیری تأکید دارد.

سمتی افزود: در روایتی از امام صادق(ع) آمده است: «إذا أتاكَ أخُوك فَآتِهِ بما عِندَك، وإذا دَعَوتَهُ فَتَكَلَّفْ لَهُ. هرگاه برادرت، ناخوانده بر تو وارد شد، همان غذايى كه در خانه دارى برايش بياور و هرگاه او را دعوت كردى در پذيرايى از او، تلاش کن». در روایت دیگری داریم: شايسته نيست مؤمن خويشتن را ذليل و خوار كند. گفته شد: مگر چگونه خويش را ذليل و خوار مى‌گرداند؟ فرمود: دست به كارى بزند كه توان و طاقت انجامش را ندارد.

رئیس تبلیغات اسلامی شهرستان بافق با اشاره به اینکه یکی از اصول اساسی در اسلام، بهسازی مسئله اقتصاد است بیان کرد: این موضوع بدین معناست که انسان‌ها باید عقل معیشت داشته باشند و عقل معیشت یعنی انسان تلاش کند دخل و خرج خود را یکسان کند و بیش از دخل خود خرج کند و لذا انسانی که بخواهد بیش از دخل خود خرج کند به مشکل بر می‌خورد و زیر بار قرض می‌رود.

وی ادامه داد: در این زمینه امام علی(ع) خطاب به فرزندش فرمود: «روزى دو گونه است یکى آن روزى که تو به دنبالش مى‌روى و دیگرى آن روزى که به دنبال تو مى‌آید و اگر به دنبالش نروى باز هم به سراغ تو خواهد آمد، بنابراین غم و اندوه تمام سال را بر همّ و غمّ امروزت اضافه نکن. غم هر روز براى آن روز کافى است. اگر در تمام سال زنده بمانى و جزء عمر تو باشد خداوند هر روز آنچه از روزى براى تو معین کرده است به تو مى‌دهد و اگر تمام آن سال جزء عمر تو نباشد چرا غم و اندوه چیزى را بخورى که مربوط به تو نیست؟ (بدان) هیچ کسی پیش از تو نمى‌تواند روزى تو را دریافت کند و یا به تو مى‌رسد.»

سمتی با اشاره به اینکه بنا به آنچه گفته شد، در هر شرایطی باید حد و اندازه را نگاه داشت تصریح کرد: اگر بخواهیم از مجموعه روایاتی که در این کتاب وجود دارد، به درستی استفاده کنیم خیلی از مشکلاتمان حل می‌شود، بویژه در مسئله عقل معیشت که به اندازه توان باید خرج کرد و وقتی می‌دانیم نمی‌توانیم بیش از آنچه درآمد داریم، هزینه کنیم چرا باید خود را به زحمت انداخت و زیر بار قرض رفت.