Kongamano lajadili 'Mwelekeo wa Kihistoria wa Sanaa ya Usomaji wa Qur’ani nchini Misri'

IQNA – Maktaba ya Alexandria imeandaa kongamano lililopewa anuani ya: “Usomaji wa Qur’ani nchini Misri; Utafiti wa Ukuzaji na Kuporomoka Kwake,” ikiwa ni sehemu ya programu ya kiutamaduni katika Maonesho ya Vitabu ya Kimataifa ya maktaba hiyo.

Habari ID: 3482485

tarehe: 14 July 2026 - 17:17

Kongamano hilo limehudhuriwa na mtafiti na mwanahistoria Haitham Abu Zayd, pamoja na mwandishi Nasser Iraq, huku Hassan Al-Shazly, mwasilishaji na mzungumzaji mahiri, akiendesha kikao hicho.

Kiini cha kongamano hilo kilikuwa ni kitabu cha “Usomaji wa Qur’ani nchini Misri; Simulizi ya Enzi Yake ya Dhahabu na Njia za Kuporomoka Kwake” kilichoandikwa na Haitham Abu Zayd. Kazi hii inahadithia kwa kina historia ya shule ya usomaji wa Qur’ani ya Misri; huku ikichambua sababu za mafanikio yake na mambo yaliyopelekea kuporomoka kwake, kinafafanua nafasi ya sanaa hii kama moja ya nguzo kuu za utambulisho wa kitamaduni na kisanaa wa taifa la Misri.

Hassan Al-Shazly alisema kuwa kitabu hiki, kwa kuchunguza mageuzi ya usomaji wa Qur’ani nchini Misri, kinagusa kipengele cha msingi cha utambulisho wa Misri. Aliongeza kuwa wasomaji (Ma-Qari) wa Misri, kupitia mitindo yao ya kipekee ya qiraa na kuzingatia kanuni za kiufundi pamoja na misingi ya Qur’ani, walianzisha shule ya mfano ambayo ushawishi wake ulienea ulimwenguni kote.

Haitham Abu Zayd pia alieleza kuwa kitabu hiki ni matokeo ya utafiti wa kina wa miaka 38 wa kusikiliza na kuchunguza sanaa ya usomaji wa Qur’ani, na kimekusanywa katika kurasa 323, zikiwa zimegawanywa katika sehemu mbili na sura kumi. Alibainisha kuwa sehemu ya kwanza inahusu mageuzi ya Qur’ani Tukufu nchini Misri tangu kuingia kwake wakati wa ukombozi wa Waarabu, hadi kuchapishwa kwa nakala ya kwanza ya maandishi ya Qur’ani, pamoja na mchango mkubwa wa Redio ya Misri.

Abu Zayd alieleza kuwa Redio ya Misri, tangu kuanzishwa kwake mnamo mwaka 1934, imechangia kwa kiasi kikubwa katika kuunda enzi ya dhahabu ya usomaji na upanuzi wake wa kimataifa, kwa kutumia utaratibu madhubuti wa kuchagua na kuainisha wasomaji (Ma-Qari) wenye weledi. Alisisitiza kuwa miongoni mwa watu mashuhuri wa enzi hiyo ni Sheikh Muhammad Rifaat, Abdel Fattah Shaasha’i, na Mustafa Ismail; akiongeza kuwa Sheikh Abdul Basit Abdul Samad alikuwa mtu wa kipekee duniani na alichukuliwa kuwa miongoni mwa nyenzo kuu za “nguvu laini” (soft power) ya Misri kutokana na safari zake katika zaidi ya nchi mia moja.

Abu Zaid aliongeza kuwa sehemu ya pili ya kitabu kinashughulikia sababu za kuporomoka kwa shule ya usomaji wa Qur’ani ya Misri. Alieleza kuwa mabadiliko haya yalianza katikati ya miaka ya 1950, yakiongezeka kwa kasi na kuingia kwa kanda za kaseti, na hatimaye kuimarishwa na kuibuka kwa majukwaa ya kidijitali ambayo yameruhusu usambazaji wa habari bila kuzingatia viwango vya kiasili vya kiufundi vya usomaji.

Nasser Iraq, mwandishi na mwanasanaa, pia alisisitiza kuwa usomaji wa Qur’ani nchini Misri si sanaa ya kidini tu, bali ni sehemu isiyotenganika ya utambulisho na kumbukumbu ya kitamaduni ya watu wa Misri. Aliongeza kuwa kitabu hiki kinatoa nyaraka muhimu kuhusu historia ya kitamaduni, kisanaa, na kisiasa ya usomaji nchini Misri na kinachunguza mageuzi yake katika miongo kadhaa.

Alitoa wito wa kitabu hiki kufundishwa katika vituo vya uhakiki wa kiufundi pamoja na vitivo vya fasihi, tiba, na uhandisi, akiamini kuwa kazi hii haihadithii tu historia ya usomaji nchini Misri, bali pia inarekodi nyanja mbalimbali za historia ya kitamaduni, kiakili, kisiasa, na ya sanaa ya sauti ya Misri.

Ikumbano hiyo ilihitimishwa kwa kusisitiza kuwa mtindo wa usomaji wa Qur’ani nchini Misri ni shule ya sanaa iliyokamilika inayozingatia umilisi wa Tajweed (kanuni za usomaji), uimbaji wa ustadi unaozingatia “maqam za qiraa,” na ufundi wa mpangilio; sifa ambazo zimemfanya mtindo huu kuwa mojawapo ya nguzo kuu za utambulisho wa kitamaduni wa Misri na nguzo muhimu ya ushawishi wa nchi hiyo kimataifa.

Toleo la 21 la Maonesho ya Vitabu ya Kimataifa ya Maktaba ya Alexandria lilianza tarehe 6 Julai, 2026 na itaendelea hadi tarehe 20 Julai, 2026.

/3498239